22 Nisan 2008 Salı

Büyük Ve Küçük Sesli Uyumu



Dilimizde kullandığımız sesli harfler sekiz tanedir. Çıkış özelliklerine ve dilin durumuna göre "a, ı, o, u" harflerine kalın, "e, i, ö, ü" harflerine ince sesliler deriz.


Büyük Sesli Uyumu


1- Kelimelerin kök ve gövdelerindeki uyumdur.Yani, kelimenin ilk hecesi kalınsa, sonraki heceler kalın, kelimenin ilk hecesi ince ise sonraki heceler ince olur.Aslında esas söylenişi kardaş, alma, ana olan ama sonradan kardeş, elma, anne olarak değişen istisna birkaç kelime bulunmaktadır. (Burada hemen atalarımızın “istisnalar kaideyi bozmaz." sözünü hatırlayalım.)


2- Büyük ses uyumu aynı zamanda kelimelerle ekler arasındaki uyumdur.Yani, son hece ince ise ekler ince olur, son hece kalın ise ekler kalın olur.Yüzlerce ek arasından sadece beş tanesi bu kurala uymaz.Kurala uymayan âsi eklerimiz hangileridir dersek:


Yazının devamı....

3 yorum:

Miray dedi ki...

Oldum olası pek iyi anlayamamışımdır şu küçükle büyük ünlü uyumunu

Ama dilimizi iyi bilmeliyiz elbette.
Özellikle blog yazarlığı yapıyorsak.

Berceste dedi ki...

Peki bu sefer anlaşıldı mı Miray? Bizler de aynı amaçla, yani günlüklerimizi yazarken doğru Türkçe kullanabilmek, yabancı dili Türkçe'ye karıştırmak yerine TDK tarafından onaylanmış Türkçe karşılıkları olan kelimeleri kullanmak amacıyla çıktık yola. Bir nebze başarılı olabildiysek, ne mutlu bize.

ALi dedi ki...

Mrb arkadaşım çok güzel bir blog olmuş başarılarının devamını dilerim..
Benim siteme de beklerim www.anindayorum.com
Hoşçakal...